België, Een Geschiedenis Zonder Land

Het gebied dat op landkaarten aangeduid staat onder de naam België kende een bijzonder roerige geschiedenis. Legers allerhande kwamen regelmatig op “bezoek”, al dan niet aangespoord door op macht en geld belust zijnde koningen en andere heersers. Veel auteurs bekijken en beschrijven de geschiedenis van die lap grond binnen zijn huidige grenzen terwijl die toch pas twee eeuwen geleden getekend werden op een landkaart.

Rolf Falter bekijkt de geschiedenis van het gebied rond Schelde en Maas in een veel bredere context, een Europese. Door de gebeurtenissen van dit (en andere) gebieden bij de Noordzee tegen een ruimere achtergrond te bekijken wordt het beeld veel duidelijker. De Oostenrijkers of de Spanjaarden bijvoorbeeld stuurden hun legers niet deze kant op om “België” even een lesje te leren of te bezetten, maar hadden plannen die in een veel groter machtsspel pasten.

Er is trouwens niet zoiets als een “Belgische” geschiedenis, men begon pas met helden en heldendaden daarvoor naar voor te schuiven na 1830. Ambiorix bijvoorbeeld werd pas na die datum een “Belgische” held, een held die onderdeel moest worden van de roemrijke geschiedenis van het pas gecreëerde land. Voorheen was hij een obscure krijgsheer die het met de Romeinen aan de stok had.

Natiegevoelens waren er niet voor 1830; die werden pas achteraf bedacht, om de nieuwe natie een stevigere basis te bezorgen. De keuze van een koning illustreert hoe weinig “natie” België was in 1830. Eerst vroeg men de tweede zoon van de Franse koning, maar die wees het aanbod af. In de maanden nadien kwam men terecht bij Leopold van Saksen-Coburg, weduwnaar van de enige dochter van de Britse koning George IV. Als weduwnaar kreeg hij een dotatie van het Britse hof, een budgettaire last waar de Britten wat graag vanaf wilden.

Door de “Belgische” geschiedenis in een Europees kader te plaatsen bezorgt de auteur zijn lezers een veel duidelijker beeld van de gebeurtenissen in de voorbije paar duizend jaren. Het gebied dat nu België heet was slechts een lap grond in een veel ruimer machtsspel, wat natuurlijk niet wegneemt dat de plaatselijke bevolking zowel enorm geleden heeft als genoten heeft van welvaart.

Boeiende geschiedenis!